Thuê trọ sinh viên ở phường Lâm Viên-Đà Lạt nên bắt đầu từ việc chọn khu trước, xem phòng sau: hẻm sát trường, khu dân cư hướng về trung tâm, hay khu đồi và xóm vườn phía bắc. Mỗi khu có cái lợi và cái phiền riêng về độ dốc, khoảng cách, tiếng ồn, độ ẩm và an toàn buổi tối. Chọn đúng khu thì việc chọn phòng dễ hơn nhiều.
Ở Đà Lạt, tiêu chí xem phòng khác hẳn thành phố nóng. Câu hỏi không phải "có máy lạnh không" mà là "có nước nóng không, có ẩm mốc không, có nắng chiếu vào không". Bài này đưa danh sách kiểm tra khi xem phòng, cách đọc hợp đồng, những dấu hiệu lừa đảo thường gặp mùa nhập học. Bài không nêu giá thuê; giá thay đổi theo khu, theo mùa và theo năm, bạn nên tự khảo sát vài nơi để có mặt bằng.
Chọn khu trước khi chọn phòng
Khu gần chợ và các trục đường lớn. Tiện mua sắm, có nhiều dịch vụ, đường rộng hơn nên đi xe dễ. Đổi lại là tiếng xe từ sáng sớm, nhất là xe chở rau, hoa đi chợ đầu mối, và bụi đường những ngày khô. Hợp với người ngủ sâu, làm thêm theo ca.
Hẻm sát trường. Ưu điểm lớn nhất là đi bộ lên lớp, không cần xe, gần quán ăn, tiệm photo. Đổi lại, phòng thường nhỏ, giờ tan học ồn, chỗ để xe chật, và nhiều khi phòng nằm sâu trong hẻm dốc. Hợp với năm nhất chưa có xe, người cần tiết kiệm thời gian đi lại.
Khu dân cư hướng về trung tâm. Gần chợ, siêu thị, nhiều việc làm thêm ở phố. Đi học phải leo dốc, giờ cao điểm đông xe. Hợp với người có xe máy và làm thêm ở khu trung tâm.
Khu đồi, xóm vườn phía bắc. Yên tĩnh, không khí trong, nhiều nhà vườn có phòng cho thuê, phòng có thể rộng hơn. Đường về buổi tối tối và vắng, sương dày, xa quán ăn; xe máy gần như bắt buộc. Hợp với người thích yên và đi lại tự chủ.
Nhà dân có phòng cho thuê. Sống cùng chủ nhà, có người để hỏi han, thường an toàn và sạch sẽ. Cần chấp nhận nội quy của gia đình: giờ về, khách đến chơi, dùng bếp, giặt giũ.
Danh sách kiểm tra khi xem phòng ở xứ lạnh ẩm
Mang theo danh sách này khi đi xem phòng, ghi chú từng mục cho từng phòng để so sánh công bằng:
- Nước nóng: có bình nóng lạnh hoặc máy năng lượng mặt trời không, dùng chung hay riêng, nước nóng đủ dùng buổi tối không. Đây là mục quan trọng nhất ở Đà Lạt.
- Ẩm mốc: nhìn góc tường, trần, sau tủ, mép cửa sổ có vết mốc đen không; ngửi mùi phòng khi mới mở cửa. Phòng nằm thấp hơn mặt đường, sát vách đồi thường ẩm hơn.
- Ánh nắng: phòng có cửa sổ nhận nắng không. Nắng là thứ giúp phòng khô, quần áo khô, tinh thần cũng đỡ hơn trong mùa mưa.
- Chỗ phơi đồ: có sân thượng, ban công hay khu phơi chung có mái không. Mùa mưa phơi trong phòng làm phòng ẩm thêm.
- Cửa và khoá: cửa phòng, cửa nhà, cổng có khoá chắc không, ai giữ chìa khoá cổng, giờ đóng cổng.
- Điện: ổ cắm đủ không, có cho dùng thiết bị sưởi, bếp điện không, tính tiền điện theo cách nào.
- Đường vào: đi thử đoạn hẻm từ đường chính vào phòng; đoạn đó có đèn không, dốc tới mức nào, trời mưa có trơn hay ngập không.
- Chỗ để xe: có chỗ để xe trong nhà không, có mái che không.
Xem phòng vào hai thời điểm khác nhau nếu được: buổi trưa để thấy nắng, buổi tối để thấy đèn đường, tiếng ồn và độ lạnh thật. Một căn phòng đẹp lúc trưa có thể rất khác lúc chín giờ tối.
Các điều khoản hợp đồng cần đọc kỹ
Hợp đồng thuê trọ, dù ngắn, là thứ bảo vệ cả hai bên. Đọc kỹ và yêu cầu ghi rõ những điểm sau trước khi đặt cọc:
| Điều khoản | Cần ghi rõ | Vì sao quan trọng |
|---|---|---|
| Tiền thuê và kỳ thanh toán | Số tiền, hạn đóng, hình thức đóng | Tránh tranh cãi khi chủ đổi người thu |
| Tiền cọc | Số tiền, điều kiện hoàn lại, thời hạn hoàn | Phần hay tranh chấp nhất khi trả phòng |
| Điện, nước, mạng, rác | Cách tính, đơn giá hoặc cách xác định | Tránh chi phí phát sinh không lường trước |
| Thời hạn và trả phòng trước hạn | Báo trước bao lâu, có mất cọc không | Sinh viên hay đổi chỗ sau học kỳ đầu |
| Sửa chữa | Ai chịu khi hỏng bình nóng lạnh, khoá, ống nước | Thiết bị dễ hỏng ở xứ lạnh ẩm |
| Nội quy | Giờ cổng, khách đến chơi, nấu ăn, nuôi thú | Tránh mâu thuẫn sau khi đã ở |
Chụp ảnh tình trạng phòng ngày nhận: tường, sàn, đồ đạc, thiết bị. Gửi ảnh cho chủ trọ qua tin nhắn để có mốc thời gian. Khi trả phòng, đó là căn cứ để nhận lại cọc.
Dấu hiệu nên dè chừng mùa nhập học
Hứa hẹn tiện nghi không có trong hợp đồng. Chủ trọ nói sẽ lắp bình nóng lạnh, sửa cửa sổ, thêm mạng internet sau khi bạn dọn vào. Nếu đó là lý do bạn chọn phòng, ghi vào hợp đồng kèm thời hạn. Lời hứa miệng dễ bị quên khi tiền cọc đã nằm trong tay người cho thuê.
Yêu cầu chuyển cọc trước khi xem phòng. Mùa nhập học là mùa của tin đăng phòng giả trên mạng. Người đăng dùng ảnh đẹp, giá hấp dẫn, rồi hối thúc chuyển cọc "giữ chỗ" vì "nhiều người hỏi". Không xem tận nơi thì không chuyển tiền.
Người cho thuê không phải chủ nhà mà không giải thích được. Có trường hợp người thuê lại rồi cho thuê lại, hoặc người môi giới không có quyền. Hỏi thẳng ai là chủ nhà, xem giấy tờ hoặc gặp chủ nhà.
Hợp đồng miệng cho thời hạn dài. Thuê theo tháng có thể thoả thuận miệng, nhưng thuê cả năm, đặt cọc đáng kể thì nên có giấy viết tay ký hai bên, ghi đủ các điều khoản ở trên.
Phòng quá rẻ so với mặt bằng khu. Hỏi lý do. Có khi là phòng ẩm, xa, hay có vấn đề an ninh mà ảnh không cho thấy.
Không cho xem chỗ tắm, nhà vệ sinh, khu phơi. Đó thường là chỗ có vấn đề nhất. Một chủ trọ đàng hoàng không ngại cho xem.
Thời điểm tìm trọ và cách tự khảo sát mặt bằng
Quanh các trường ở Đà Lạt, phòng trọ có nhịp riêng theo năm học. Cuối học kỳ và dịp hè, nhiều sinh viên năm cuối ra trường, phòng trống nhiều hơn; ngay trước mùa nhập học, nhu cầu dồn lên, phòng tốt đi nhanh. Nếu bạn đã là sinh viên và muốn đổi chỗ, tìm vào cuối học kỳ thường có nhiều lựa chọn hơn tìm vào tuần đầu năm học.
Vì bài không nêu giá, cách tốt nhất để biết mặt bằng là tự khảo sát. Hỏi ít nhất năm nơi trong cùng một khu, ghi lại tiền thuê, tiền cọc, cách tính điện nước, diện tích, có nước nóng không, có chỗ để xe không. Khi đặt các con số cạnh nhau, bạn sẽ thấy phòng nào đắt vì tiện nghi, phòng nào rẻ vì có vấn đề.
Hỏi thêm sinh viên khoá trên trong lớp, trong nhóm khoa. Họ biết khu nào hay mất nước, chủ trọ nào giữ lời, hẻm nào hay ngập khi mưa lớn. Thông tin truyền miệng này không có trên tin đăng nào.
Cũng nên tính chi phí ẩn: phòng xa trường thì tốn xăng và thời gian; phòng không có chỗ phơi thì tốn tiền giặt sấy mùa mưa; phòng không có nước nóng riêng thì phải mua thêm thiết bị. Một phòng rẻ hơn chút có thể đắt hơn khi cộng đủ.
Sống ở trọ trong mùa mưa: giữ phòng khô và ấm
Mùa mưa ở Đà Lạt thường kéo dài nhiều tháng, có những tuần gần như ngày nào cũng mưa chiều. Đó là lúc chất lượng thật của một căn phòng lộ ra: chỗ nào thấm, chỗ nào dột, cống thoát nước có kịp không. Ghi lại các vấn đề và báo chủ trọ ngay từ lần đầu, đừng đợi tới khi trần nhà loang lổ.
Ở Đà Lạt, chăm phòng trọ trong mùa mưa là một kỹ năng. Mở cửa sổ khi có nắng, kể cả chỉ một tiếng buổi trưa, để không khí lưu thông. Đóng cửa khi sương xuống chiều tối để giữ ấm. Đừng phơi quần áo ướt trong phòng nếu có chỗ khác; nếu bắt buộc, phơi gần cửa sổ và mở hé cửa.
Kê tủ, giường cách tường một chút để không khí lưu thông, hạn chế mốc mặt sau. Dùng gói hút ẩm trong tủ quần áo, trong hộp giấy tờ. Giày dép ẩm nhét giấy báo cũ vào để hút nước. Chăn nệm đem phơi những ngày có nắng hiếm hoi giữa mùa mưa.
Thiết bị sưởi điện tiện nhưng phải dùng an toàn: không để gần chăn, rèm, không cắm qua ổ điện quá tải, tắt khi ngủ và khi ra khỏi phòng. Hỏi chủ trọ trước khi dùng thiết bị công suất lớn. Tuyệt đối không đốt than hay sưởi bằng lửa trong phòng kín; khí độc từ than có thể gây ngộ độc nghiêm trọng mà người ngủ không hề hay biết.
Khi có vấn đề với chủ trọ hoặc bạn cùng nhà
Trước hết, hãy nhớ rằng phần lớn chuyện khó chịu khi ở trọ đến từ hiểu lầm, không phải từ ác ý. Đọc lại hợp đồng, xem điều khoản nói gì, rồi mới nói chuyện. Thái độ bình tĩnh, có căn cứ thường giải quyết được việc nhanh hơn những tin nhắn bực bội gửi lúc nửa đêm.
Phần lớn chủ trọ quanh khu trường quen làm việc với sinh viên và sẵn lòng giải quyết khi có chuyện. Khi thiết bị hỏng, báo ngay bằng tin nhắn, mô tả rõ, kèm ảnh. Tin nhắn vừa là lời báo, vừa là bằng chứng nếu sau này có tranh chấp về trách nhiệm sửa chữa.
Với bạn cùng nhà, thống nhất sớm những việc hay gây mâu thuẫn: chia tiền điện nước, dọn dẹp chỗ chung, giờ giấc, khách đến chơi. Viết ra một bảng phân công đơn giản dán trong bếp hoặc gửi trong nhóm chat. Mâu thuẫn nhỏ để lâu ở xứ lạnh, ở chung không gian kín nhiều ngày mưa, dễ thành chuyện lớn.
Nếu tranh chấp vượt quá khả năng tự giải quyết, như không hoàn cọc dù đã đúng hợp đồng, hãy giữ lại hợp đồng, ảnh, tin nhắn, rồi nhờ phòng công tác sinh viên của trường tư vấn, hoặc liên hệ chính quyền phường nơi có phòng trọ để được hướng dẫn hoà giải. Không nên tự giải quyết bằng cách gây gổ hay bỏ đi mà không báo.
Câu hỏi thường gặp
Nên thuê trọ ở đâu nếu học ở Trường Đại học Đà Lạt?
Không có khu nào tốt nhất cho mọi người. Hẻm sát trường hợp người chưa có xe; khu dân cư hướng về trung tâm hợp người làm thêm ở phố; khu đồi phía bắc hợp người thích yên và có xe máy. Đi xem cả ba kiểu khu trước khi quyết định.
Phòng trọ ở Đà Lạt có cần máy lạnh không?
Gần như không. Thứ cần ở Đà Lạt là nước nóng, chăn ấm, phòng khô ráo và có nắng. Một số phòng có quạt dùng cho vài ngày nắng nóng hiếm hoi. Đừng trả thêm tiền cho tiện nghi bạn sẽ không dùng.
Đặt cọc bao nhiêu là hợp lý?
Mức cọc tuỳ thoả thuận và tập quán từng nơi, thường tính theo số tháng tiền thuê. Quan trọng hơn con số là điều kiện hoàn cọc được ghi rõ. Hỏi vài nơi trong cùng khu để biết mức phổ biến, và chỉ đặt cọc sau khi đã xem tận nơi.
Có nên thuê trọ ở khu đồi vắng cho yên tĩnh không?
Được, nếu bạn có xe máy, quen đường và chấp nhận đường về buổi tối tối, sương. Nên đi thử đường về vào buổi tối trước khi ký, và chọn phòng có hàng xóm hoặc chủ nhà ở gần để có người hỗ trợ khi cần.
Làm sao biết phòng có bị ẩm mốc không khi xem vào mùa khô?
Nhìn kỹ các góc tường, trần, mép cửa sổ, mặt sau tủ để tìm vết mốc cũ hoặc vết sơn mới che chỗ mốc. Hỏi người đang ở hoặc hàng xóm về mùa mưa. Phòng thấp hơn mặt đường hoặc sát vách đồi thường ẩm hơn.
Thấy tin đăng phòng giá rẻ, yêu cầu chuyển cọc giữ chỗ thì làm sao?
Đừng chuyển tiền khi chưa xem phòng tận nơi và gặp người có quyền cho thuê. Tin đăng giả hay dùng ảnh đẹp và hối thúc. Nếu ở xa, nhờ người quen ở Đà Lạt đi xem giúp, hoặc đặt chỗ ở tạm rồi tự đi xem khi lên.