Tân sinh viên lên Đà Lạt nhập học cần chuẩn bị ba nhóm việc: hành lý hợp khí hậu lạnh ẩm (áo ấm, chăn, đồ chống ẩm), giấy tờ theo đúng hướng dẫn nhập học của trường, và chỗ ở cho những ngày đầu trước khi có phòng ổn định. Chuẩn bị đủ ba thứ này thì tuần đầu ở phố núi sẽ là chuyện làm quen, không phải chuyện chạy đi mua chăn giữa đêm lạnh.
Phần lớn tân sinh viên các trường ở Đà Lạt từ nơi khác đến: vùng biển, đồng bằng, thành phố lớn, nơi trời ấm quanh năm. Cái lạnh về đêm, sương sớm và mưa chiều là thứ dễ bị đánh giá thấp nhất. Bài này đưa danh sách đồ đạc theo mức cần thiết, cách xử lý giấy tờ, gợi ý chỗ ở tạm quanh khu trường ở phường Lâm Viên-Đà Lạt, và một lịch trình mẫu cho ba ngày đầu.
Hành lý theo mức cần thiết
Không cần mang cả nhà lên Đà Lạt; nhiều thứ mua tại chỗ dễ dàng. Bảng dưới chia đồ theo mức ưu tiên để bạn xếp vali cho gọn:
| Mức | Đồ nên có | Ghi chú |
|---|---|---|
| Mang từ nhà | Áo khoác ấm, áo len, tất dày, giày kín đế bám, áo mưa bộ, thuốc dùng riêng | Ngày đầu đã cần dùng, đặc biệt khi tới vào sáng sớm |
| Mang từ nhà nếu có sẵn | Chăn mỏng, gối, ổ cắm kéo dài, bình giữ nhiệt | Đủ cho vài đêm đầu trước khi mua đồ dày hơn |
| Mua tại Đà Lạt | Chăn dày, nệm, móc treo, hộp đựng đồ có nắp | Mua sau khi xem phòng, biết kích thước giường và độ ẩm |
| Cân nhắc kỹ | Máy sấy tóc, bếp điện, lò sưởi nhỏ | Hỏi chủ trọ về công suất điện và quy định an toàn trước |
| Không cần mang | Đồ cồng kềnh, đồ mùa hè quá nhiều | Đà Lạt ít khi nóng; áo thun dùng làm lớp trong là đủ |
Một lưu ý hay bị quên: túi hút ẩm hoặc hộp nhựa kín cho giấy tờ, sách vở, đồ điện tử. Mùa mưa ở Đà Lạt ẩm đến mức giấy mềm ra, quần áo phơi hai ngày chưa khô.
Đồ ấm không nhất thiết phải đắt. Một chiếc áo khoác chắn gió kết hợp áo len bên trong ấm hơn một chiếc áo dày đơn lẻ, và dễ cởi bớt khi vào phòng học có nắng.
Giấy tờ: làm theo đúng giấy báo nhập học
Mỗi trường có danh sách hồ sơ nhập học riêng, ghi trong giấy báo trúng tuyển hoặc thông báo nhập học. Những nhóm giấy tờ thường gặp gồm:
- Giấy tờ tuyển sinh: giấy báo trúng tuyển, giấy chứng nhận kết quả thi hoặc bản sao học bạ, bằng tốt nghiệp hoặc giấy chứng nhận tạm thời, theo yêu cầu cụ thể của trường.
- Giấy tờ nhân thân: căn cước, giấy khai sinh bản sao, ảnh thẻ đúng kích cỡ. Mang dư ảnh thẻ, vì năm nhất cần ảnh cho nhiều việc: thẻ sinh viên, thẻ thư viện, hồ sơ ký túc xá.
- Giấy tờ ưu tiên, chính sách: nếu thuộc diện được miễn giảm, hỗ trợ, mang đủ giấy chứng nhận theo hướng dẫn. Thiếu giấy là phải đợi bổ sung, có khi lỡ hạn xét.
- Giấy tờ y tế, bảo hiểm: theo hướng dẫn của trường về khám sức khoẻ đầu khoá và bảo hiểm y tế sinh viên.
- Bản điện tử: chụp hoặc quét toàn bộ giấy tờ, lưu ở hai nơi khác nhau. Mất bản gốc ở nơi xa nhà là chuyện phiền nhất.
Đọc kỹ phần nào nộp trực tuyến trước, phần nào mang bản giấy khi đến trường. Nhiều trường đã chuyển một phần thủ tục lên mạng; nộp trực tuyến sớm giúp ngày nhập học đỡ xếp hàng.
Sau khi có chỗ ở ổn định, sinh viên ở trọ cần thực hiện đăng ký cư trú theo quy định hiện hành. Chủ trọ thường hướng dẫn hoặc làm cùng; nếu không, hỏi công an phường hoặc bộ phận một cửa của phường Lâm Viên-Đà Lạt.
Chỗ ở mấy ngày đầu: đừng ký trọ vội
Lời khuyên phổ biến nhất của sinh viên khoá trên là: đừng thuê trọ dài hạn qua ảnh trước khi lên Đà Lạt. Ảnh không cho thấy độ dốc của con hẻm, độ ẩm của căn phòng, tiếng ồn buổi tối hay đoạn đường tối về khuya. Hãy đặt một chỗ ở ngắn ngày, vài đêm tới một tuần, để có thời gian đi xem phòng tận nơi.
Chỗ ở tạm có thể là nhà nghỉ, homestay, phòng ở ghép ngắn ngày quanh khu trường, hoặc nhà người quen. Mùa nhập học trùng với cuối mùa mưa, khách du lịch ít hơn mùa cao điểm, nên tìm chỗ ngắn ngày thường không quá khó. Nếu được, chọn chỗ ở tạm gần khu trường ở phía đông bắc trung tâm để tiện đi làm thủ tục và đi xem phòng quanh đó.
Nếu trường có ký túc xá và bạn đã đăng ký, hãy hỏi rõ ngày nhận phòng. Có trường hợp ngày nhận phòng ký túc xá muộn hơn ngày làm thủ tục nhập học vài hôm; đặt chỗ tạm cho khoảng trống này để khỏi lúng túng.
Phụ huynh đưa con lên thường muốn ở cùng vài ngày. Cách hợp lý là cả nhà ở chỗ tạm, cùng đi xem phòng, cùng mua đồ dùng, rồi phụ huynh về sau khi con đã dọn vào chỗ ở chính. Ở lại quá lâu đôi khi làm sinh viên chậm làm quen với việc tự lo liệu.
Lịch trình gợi ý cho ba ngày đầu
Lịch dưới đây dành cho sinh viên đến Đà Lạt trước ngày nhập học vài hôm. Điều chỉnh theo lịch thật của trường:
- Ngày 1 – tới nơi, nghỉ, làm quen: nhận chỗ ở tạm, ăn uống, ngủ bù nếu đi xe đêm. Buổi chiều đi bộ một vòng quanh khu trường để biết cổng, đường dốc, chỗ gửi xe. Tối mặc ấm và đi ngủ sớm; cơ thể cần vài ngày để quen độ cao và cái lạnh.
- Ngày 2 – thủ tục và xem phòng: buổi sáng làm thủ tục nhập học theo hướng dẫn của trường. Buổi chiều đi xem ba đến năm phòng trọ ở các khu khác nhau, ghi chú theo cùng một danh sách tiêu chí.
- Ngày 3 – quyết định và mua đồ: chốt chỗ ở, đọc kỹ hợp đồng, mua chăn, nệm, đồ dùng cơ bản. Buổi tối dọn vào phòng, kiểm tra đèn, ổ điện, nước nóng.
- Sau đó: đăng ký cư trú, đăng ký các dịch vụ cần thiết như mạng internet, tìm chợ, tiệm giặt, tiệm sửa xe gần nhà. Lưu thông tin liên hệ của chủ trọ và người thân ở gần nếu có.
Lịch này cố ý chừa khoảng trống. Lên Đà Lạt vào mùa mưa, một buổi chiều mưa to có thể làm hỏng kế hoạch đi xem phòng; có ngày dự phòng thì bạn không bị dồn vào thế phải chọn vội.
Làm quen với khí hậu: những ngày đầu cơ thể cần gì
Đi chậm khi leo dốc mấy ngày đầu. Độ cao của Đà Lạt không gây khó chịu đáng kể với phần lớn người khoẻ mạnh, nhưng leo dốc liên tục khi mang ba lô nặng vẫn làm hụt hơi. Đi chậm, nghỉ ngắn, và đừng ép mình theo nhịp của bạn đã quen đường. Người có bệnh tim mạch, hô hấp nên hỏi bác sĩ trước khi lên.
Ngủ đủ và mặc ấm từ chiều. Nhiều người từ vùng nóng lên chỉ mặc ấm khi thấy lạnh, lúc ấy cơ thể đã mất nhiệt. Thói quen của người địa phương là khoác thêm áo từ khi trời chuyển chiều, trước khi gió và sương xuống.
Uống đủ nước dù không thấy khát. Trời mát làm ta ít khát, nhưng không khí trong phòng đóng kín và việc leo dốc vẫn làm mất nước. Bình giữ nhiệt nước ấm mang theo cả ngày là thứ nhiều sinh viên Đà Lạt dùng.
Giữ ấm tay chân, cổ. Tất dày, khăn quàng mỏng giúp nhiều hơn một chiếc áo thật dày. Đi xe máy buổi sáng, găng tay là thứ không nên thiếu.
Để ý da và môi. Mùa khô, không khí hanh làm môi nứt, da khô. Kem dưỡng đơn giản đủ dùng; không cần mua sắm cầu kỳ.
Đừng tắm nước lạnh vào buổi tối. Với nhiều phòng trọ, nước nóng là thứ phải hỏi trước khi thuê. Tắm sớm, khi trời còn ấm, và lau khô tóc ngay là thói quen tốt cho mùa lạnh.
Phụ huynh đưa con lên: những việc nên làm cùng
Chuyến đưa con lên Đà Lạt nhập học thường là lần đầu nhiều phụ huynh tới khu phía đông bắc trung tâm, nơi có trường đại học, đồi thông và các xóm vườn của phường Lâm Viên-Đà Lạt. Thời gian ngắn, nên dồn sức cho những việc mà con khó tự làm một mình: cùng đánh giá chỗ ở, cùng đọc hợp đồng thuê, cùng mua những món đồ lớn như nệm, chăn dày, tủ nhựa.
Một việc nên làm là đi cùng con đoạn đường từ chỗ ở tới trường vào buổi tối. Phụ huynh sẽ thấy đoạn nào thiếu đèn, đoạn nào dốc trơn, và có thể dặn con cách đi an toàn hơn, hoặc cân nhắc đổi chỗ ở trước khi quá muộn. Chào hỏi chủ trọ, hàng xóm gần, xin số liên lạc của chủ trọ cũng giúp gia đình có đầu mối khi cần.
Phụ huynh cũng nên thống nhất với con về ngân sách hằng tháng, cách gửi tiền, và một vài nguyên tắc an toàn như không cho mượn giấy tờ, không ký giấy tờ vay mượn, không chuyển tiền theo cuộc gọi lạ. Những điều này nói khi còn ở cạnh nhau sẽ dễ hơn qua điện thoại.
Cuối cùng, đừng mua sắm quá nhiều thay con. Đồ đạc thừa làm phòng trọ chật và khó dọn khi đổi chỗ. Để con tự mua dần theo nhu cầu thật cũng là một bài học tự lập đầu tiên.
Ổn định cuộc sống trong tháng đầu
Tháng đầu là lúc hình thành thói quen sẽ đi theo bạn cả năm. Lập một ngân sách đơn giản theo tuần, tìm vài quán ăn quen gần trọ và gần trường, xác định chợ hoặc cửa hàng gần nhất để mua đồ dùng. Khu quanh trường ở phường Lâm Viên-Đà Lạt có nhiều dịch vụ phục vụ sinh viên; đi bộ một vòng sẽ thấy tiệm photo, tiệm giặt, quán cơm bình dân, tiệm sửa xe.
Kết nối với lớp và khoá trên từ sớm. Nhóm lớp là nơi thông báo lịch học, thay đổi phòng, và cũng là nơi hỏi những chuyện như phòng trọ, xe cũ, việc làm thêm. Đừng ngại hỏi; sinh viên Đà Lạt có truyền thống giúp tân sinh viên từ nơi xa đến.
Cuối cùng, giữ liên lạc đều với gia đình, nhất là những tuần đầu. Nỗi nhớ nhà ở một thành phố lạnh, mưa nhiều có thể nặng hơn bạn nghĩ. Gọi điện về nhà, kể chuyện học, chuyện trọ, chuyện thời tiết là cách đơn giản giúp cả hai bên an tâm. Nếu thấy buồn kéo dài, mất ngủ, chán ăn, hãy tìm tới bộ phận hỗ trợ sinh viên của trường; đó là dịch vụ dành cho bạn.
Câu hỏi thường gặp
Nên lên Đà Lạt trước ngày nhập học bao lâu?
Nhiều sinh viên chọn lên trước ba đến năm ngày để có thời gian nghỉ, làm quen khí hậu, đi xem phòng và mua đồ dùng. Nếu đã có chỗ ký túc xá chắc chắn, lên trước một hai ngày là đủ. Đừng lên đúng sáng ngày làm thủ tục sau một đêm đi xe.
Có cần mua chăn dày ngay từ nhà mang lên không?
Không nhất thiết. Chăn dày mua tại Đà Lạt dễ dàng và hợp với khí hậu ở đây. Mang một chăn mỏng đủ dùng vài đêm đầu, rồi mua chăn dày sau khi biết kích thước giường và độ lạnh thật của phòng.
Sinh viên ở trọ có phải đăng ký cư trú không?
Có. Người ở trọ cần đăng ký cư trú theo quy định hiện hành của pháp luật về cư trú. Chủ trọ thường hướng dẫn thủ tục; bạn cũng có thể hỏi công an phường nơi ở. Hãy kiểm tra quy định mới nhất vì thủ tục có thể đã chuyển sang hình thức trực tuyến.
Mang laptop lên Đà Lạt có bị hỏng vì ẩm không?
Laptop dùng hằng ngày thì ít gặp vấn đề. Nếu để lâu không dùng trong phòng ẩm, nên cất trong túi kín có gói hút ẩm và bật máy định kỳ. Tránh để máy sát tường ẩm hoặc cạnh cửa sổ có sương.
Phụ huynh có nên ở lại cùng con suốt tuần đầu?
Ở lại vài ngày để cùng xem phòng, mua đồ là hợp lý. Sau khi con đã có chỗ ở ổn định và quen đường tới trường, phụ huynh nên để con tự lo liệu. Giữ liên lạc đều đặn từ xa giúp con trưởng thành nhanh hơn mà vẫn yên tâm.
Tới Đà Lạt lúc rạng sáng bằng xe đêm thì làm gì?
Mặc ấm ngay khi xuống xe, vì sáng sớm thường là lúc lạnh nhất. Nếu chỗ ở tạm chưa nhận phòng, có thể gửi hành lý và ngồi quán ăn sáng chờ. Nhắn trước cho chỗ ở về giờ tới để hỏi khả năng nhận phòng sớm.